Uçak tabii daha hızlı gidiyor uçarken ama toplam seyahat süresi olarak tren daha iyi. Bir kere, her iki şehirde de, havaalanları istasyonlara kıyasla şehir merkezinden daha uzakta. İkinci olarak, uçağa binmeden önce yapılması gereken işler çok fazla: check in yapmak için check-in kuyruğunda bekleyeceksin; güvenlik kontrolündan geçmek için yine kuyrukta bekleyeceksin; bu kuyruklardan geçtikten sonra, en az yarım saat önce kapıda olacaksın; orada ondan sonra bir saat bekleyeceksin çünkü uçaklar hep gecikmeli (trenler şu ana kadar gecikme yapmadı). Herkes benim gibi düşündüğü için hızlı tren biletleri uçaktan biraz daha pahalı. Luoyang’dan Beijing’e tren bileti, tek yol 589RMB (95 Amerikan doları). Beijing’den Changhun arası daha uzak olduğu için hızlı tren yedi saatte gidiyor. O yüzden uçakla gittik. Uçak ücreti de adam başına tek yol 700RMB. Yani mesafe hemen hemen iki katı ama bilet farkı yalnızca 100RMB. Tren biletleri pahalı olduğu için, yer bulmak kolay olur diye düşünmüştüm ama öyle değil. Beijing’e biletleri bir hafta önce almamıza rağmen, yine de iki koltuk yanyana alamadık. Koltuklar aşağıda resimde görüldüğü gibi, 2 + 2 sıralanmış birinci sınıf vagonlarda.
Biletteki koltuk numaralarımız ayrı idi ama benim yanımdaki yolcu bize kolaylık olsun diye yerini Meliz ile değiştirdi. O sayede beraber oturabildik. Luoyang insanı, Çin’in diğer yerlerine göre daha konuksever bence.
ÇİN İÇİNDE SEYAHAT EDERKEN DİKKAT EDİLMESİ GEREN İNCE AYRINTILAR
Tren bileti nasıl alınır?
Tren bileti almak o kadar kolay değil. İnternetten almak mümkün ama, Çin kimlik numarası istiyormuş web sayfası. Yabancıların alması mümkün değilmiş. Öyle dediler, ben hiç denemedim. İstasyondan almak mümkün ama istasyonlar çok büyük ve ingilizce tabelalar yok denecek kadar az. Etraf da insan dolu. O hengamede, Çince bilmiyorsan eğer, doğru gişeyi bulmak ve derdini anlatmak zor. Neyse ki şehir içinde bazı semtlerde tren bilet gişeleri varmış. Bunu Luoyang’da çoğu kimse bilmiyordu. İki senedir burda kalan bir Amerikalı mühendis var, imkanı yok, istasyona gitmen lazım dedi. Ben fabrikanın bana verdiği tercümana sorunca, “bize çok yakın bir gişe var” demez mi? Beraber gittik, biletimizi aldık. Bu gişelerin varlığını internet sayfalarında bulmak imkansız. Burada yaşayan çoğu Çinli de bilmiyor zaten. Benim tercüman kız bu mahallede doğmuş büyümüş, bu yüzden mahalledeki her yeri biliyor. O sayede ben de öğrendim. Luoyang’da üniversiteki öğretim üyeleri de benim sayemde öğrendi yakınlarında böyle bir gişenin olduğunu. Onlar da bilmiyordu. Hızlı tren resmi aşağıda. Ben çekmedim, internetten indirdim şimdi ama bizimki de buna benzer bir şeydi.
DERS 1 – Mahallede tiren bilet gişesi var mı onu araştırın istasyona gitmeden önce. Her mahallede yok ama, şanslı iseniz ve sizin mahallede gişe varsa, istasyona gitmekten çok daha kolay.
Tren bileti alırken isminizi bilete doğru yazdırın.
Gişeyi böyle sora sora bulduktan sonra, ikinci dikkat edilecek şey, isim ve pasaport numaraasini bilete doğru yazdırmak. Bu çok önemli. Niçin önemli, anlatayım. Seyahat planlarımızda değişiklik oldu, bir çift bileti iade etmemiz gerekti. İade mahalli gişeden yapılamıyor. Mühim değil dedik, bir taksiye atlayıp istasyona gittik. Yanımda tercüman, derdimizi anlattık. İstasyon’daki gişeden, Meliz’in biletini hemen iptal edip parasını verdiler geriye ama benimkini iptal edemezlermiş. Niye diye sorduk. Öğrendik ki, bileti alırken, gişedeki adam, yolcu adını “h.gurgenci” diye yazmış. Benim pasaportta ismim “Halim Gurgenci” diye geçiyor. Adam, bu bilet “h.gurgenci” için kesilmiş, sen “Halim Gurgenci” sin. Sana paranı geri veremem diyor.
Çin’de tabii isimler Çince harflerle yazıldığı için, isimleri nokta ile kısaltma diye bir şey yok. Adam latin harflerini zaten güçlükle okuyor (küçümseyerek söylemiyorum, en azından okuyor güçlükle de olsa, benim Çin karakterlerine maval maval baktığım gibi değil). Noktayı görünce şaşırdı. Tercüman on dakika laf anlattı, sonunda ikna etti. Ne konuştular bilmiyorum ama arada bir sürü “A-da-li-a A-da-li-a” kelimeleri geçiyordu. Çincede Avustralya demek, o kadarını öğrendim son yirmi gün içinde.
Biletleri alırken dikkatli olduktan sonra, tren yolculuğu çok rahat. Aşağıdaki resimde, Beijing istasyonunda Luoyang trenini beklerken görüyorsunuz.
DERS 2 – Tren biletine isminiz aynı pasaportta olduğu gibi yazılsın. Trenlerde pasaport kontrolü yapmıyorlar ama geri vermek ya da değiştirmek isterseniz sorun çıkıyor eğer bilet – pasaport uyuşmazlığı var ise.
İnternet alışverişlerinizde tüm kişilik bilgilerinizi doğru giriniz
İsimler gibi pasaport numaralarını da doğru girmek çok mühim. Bunu Beijing’den Changchun’a uçmak için Beijing hava alanına gittiğimizde anladık. O gün o saatte trafik iyiydi (ki bu anormal bir durum; Beijing trafiği her zaman çok kötü idi biz ordayken). Bu yüzden hava alanına iki saat önce vardık. İyi ki de öyle olmuş. Çünkü check in yaparken, Meliz’in biletini kabul etmediler. Bu geçmez dediler. Biletleri ben internetten almıştım. Pasaport numarası istemişlerdi, ben de pasaportlara bakıp numaraları girmiştim. Fakat onun pasaport numarasını girerken iki rakamın yerini değiştirmişim yanlışlıkla. Numaranın aslı mesela “673198456” iken ben “673198465” tuşlamışım. Onun dışında her şey yolunda. İsim doğru. Biletin parası verilmiş. Ama counterdaki kız “olmaz dedi, ben yapamam”. Onun ingilizcesi kıt, bizim Çincemiz hiç yok. Tasavvur edebilirsiniz ordaki telaşımızı.
Ne yapacağız diye soruyorum. Acentaya telefon edin, onlar değiştirsin, ben değiştiremem diyor.
Acenta yok, internetten aldık, sizin hava yolunun kendi web sitesinden aldık.
Ben bilmem, benim yapabileceğim hiç bir şey yok, zaten size boarding pass versem bile, sizi güvenlikten geçirmezler diyor.
Burada iki üç cümlede anlattım okuyanı sıkmamak için ama bu karşılıklı anlaşmaya varmamız on dakika sürdü. Sonunda kız bizi, başka bir masaya gönderdi: “Problem Yolcular ile Uğraşma Masası” idi herhalde. Ordakiler de başta aynı şeyi söylediler ama biraz daha bilgili idiler. Acentamız yok, sizin web sayfanızdan aldım diyince, oranın telefon numarasını verdiler, arayın konuşun, onlar değiştirsinler diye.
Biz sizinle yüz yüze zor anlaşıyoruz ki sizin ingilizceniz iyi, bu numaradan karşımıza çıkacak olanla anlaşmamız, durumu anlatmak zor olur dedik. Lütfen siz arayın. Biraz naz yaptıktan sonra, onlar da sonunda hak verdiler ve kendileri aradılar kendi havayollarının ınternet satış şubesini. İnternet şubesi de meseleyi halletti hemen. Bir telefon numarasına bakıyormuş.
DERS 3 – internetten bilet alırken sorulan her soruyu dikkatle yanıtlayın, özellikle isim ve pasaport numaralarını çok özenle girin ve sonra da kontrol edin.
Bu arada tabii, China Southern havayollarının da bir eksikliği ortaya çıkıyor. Bizim başımıza gelen bu olayın bir ilk olduğunu hiç sanmıyorum. Buna benzer şeyler hep oluyordur. Check İn elemanının bu gibi durumlarda hemen web sitesine girip, gerekli değişikliği yapabilmesi lazım. Niye yapamıyor, niye ona o yetkiyi vermemişler bilmiyorum. Yönetim beceri ve öngörü noksanlığı olabilir. Kasıtlı olarak tüm önemli işlemleri tek merkezde toplama isteğinin tali bir sonucu da olabilir. Avustralya’da tam böyle bir olay başıma gelmedi çünkü orda uçaklarda kimlik kontrolü yapılmıyor. Fakat benzer olaylarda, mesela check in sırasında sefer zamanı değiştirmek gerektiğinde, hiç zorluk çıkmadı şimdiye kadar. Olağan şeyler için standard prosedürler olmalı. Çin’de bazı olağan şeyler bile zaman zaman imkansız olabiliyor.
Beijing'te başımıza gelenlerle yarın devam edeceğim.
